Ebisengejjo by’amasoboza ga bbaatule mulimu lithium-ion, lead-acid, flow, sodium-ion, ne solid-state systems ezitereka amasoboza g’amasannyalaze mu ngeri ya kemiko okusobola okukozesebwa oluvannyuma. Ebigonjoola bino bitandikira ku bbaatule entonotono ez’amayumba eziwa essaawa 5-15 kilowatt- okutuuka ku bikozesebwa-okuteekebwa ku mutindo ogutuusa ebikumi n’ebikumi bya megawatt-hours. Okulonda kusinziira ku maanyi go, ebyetaago by’obudde, n’obuzibu bw’embalirira.
Okutegeera Enkola z’okutereka amaanyi ga bbaatule
Enkola z’okutereka amaanyi ga bbaatule zikwata amasannyalaze okuva mu nsonda nga amasannyalaze g’enjuba, ebyuma ebikuba empewo, oba emikutu gy’amasannyalaze ne gatereka okuteekebwa mu nkola ng’obwetaavu busukka ku bungi. Ku musingi gwazo, enkola zino zikyusa amasoboza g’amasannyalaze okufuuka amasoboza ga kemiko mu kiseera ky’okucaajinga ne zikyusa enkola mu kiseera ky’okufulumya.
BESS enzijuvu erimu ebitundu ebikulu ebiwerako: obutoffaali bwa bbaatule obutereka amaanyi, Enkola y’okuddukanya bbaatule (BMS) erondoola obulamu n’enkola y’obutoffaali, Enkola y’okukyusa amaanyi (PCS) ekyusa wakati w’amaanyi ga AC ne DC, ne pulogulaamu efugira enzirukanya y’okucaajinga n’okufulumya. Enzimba y’enkola eno esobola okwawukana ennyo okusinziira ku nkola, okuva ku yuniti emu essiddwa ku bbugwe-mu maka okutuuka ku nkola eziteekeddwa mu konteyina eziwanvuwa yiika mu bifo eby’omugaso.
Akatale kano kafunye enkulaakulana ey’ekitalo. Mu mwaka gwa 2024, ebifo eby’ensi yonna byatuuka ku GW 160 ez’amasannyalaze ne GWh 363 ez’amaanyi, ng’omwaka ogwo ogumu gukola ebitundu ebisukka mu 45% ku busobozi bwonna obukuŋŋaanyiziddwa. Amerika yokka yayongerako GW 12.3 mu 2024, ekitegeeza nti yeeyongedde ebitundu 33% okuva omwaka oguwedde. Okugaziwa kuno kulaga byombi okukendeera kw’ebisale n’okutegeera okweyongera kw’omulimu omukulu ogw’okutereka mu kutebenkeza emikutu n’okugatta amasannyalaze agazzibwawo.
Scale-Enkola y'okulonda eyesigamiziddwa
Ebigonjoola bbaatule bitegeerekeka bulungi nga bikwatagana n’obwetaavu bw’amaanyi n’engeri y’okukozesaamu okusinga okussa essira ku kemiko yokka. Enkola zigwa mu biti bisatu eby’enjawulo, nga buli emu ekola ku byetaago eby’enjawulo.
Enkola z’okusulamu (Ensi wa kWh 30) .
Ebigonjoola bbaatule z’awaka bitera okuwa kilowatt-essaawa 5 ku 15 ez’amasoboza agakozesebwa. Tesla Powerwall 2, etereka kWh 13.5, esobola okukola amasannyalaze mu maka aga bulijjo okumala essaawa eziwera ng’evuddeko. LG Chem RESU 10H ekola kWh 9.8 era ekwatagana bulungi n’ebyuma ebiteekebwamu amasannyalaze g’enjuba.
Enkola zino okusinga zikozesa tekinologiya wa lithium-ion, naddala kemiko za lithium iron phosphate (LFP) oba nickel manganese cobalt (NMC). Battery za LFP zigula katono mu maaso naye ziwa obukuumi obw’ekika ekya waggulu n’obuwangaazi-emirundi mingi cycles 6,000 ku 10,000 bw’ogeraageranya ne NMC’s 3,000 ku 5,000. Ku maka aga bulijjo agakozesa kWh 30 buli lunaku, bbaatule ya kWh 10 ng’ogasseeko n’amasannyalaze g’enjuba esobola okusasula obwetaavu bw’akawungeezi n’okuwa backup mu kiseera ky’okuvaako.
Ebifo ebitereka ebintu mu maka byalinnya ebitundu 57% mu 2024, ne bituuka ku busobozi obupya obusukka mu MW 1,250. Mu kwata y’okuna yokka yayongeddeko MW 380, ne bateekawo likodi ya kwata y’omwaka. Okukula kuno kusibuka ku kukendeera kw’ebbeeyi ya bbaatule, okulongoosa mu kugatta amasannyalaze g’enjuba, n’okweyongera kw’amasannyalaze okuvaako ekiviirako obwetaavu bw’okwetongola kw’amasannyalaze.
Okulowooza ku nsaasaanya: Enkola z’amayumba zitandikira ku ddoola 8,000 okutuuka ku ddoola 15,000 eziteekeddwawo, ekivvuunulwa nti ddoola nga 600-$1,000 buli kilowatt-hour nga kw’otadde n’ebisale by’okussaako ne inverter. Emisolo gya gavumenti eya wakati gisobola okukendeeza ku nsaasaanya zino ebitundu 30% mu Amerika, ate ng’amasaza agamu gawa eby’okusikiriza ebirala.
Eby’obusuubuzi n’amakolero (kWh 30 okutuuka ku MWh 10)
Ekitundu ky’ebyobusuubuzi n’amakolero kiweereza bizinensi, amakolero, ebifo ebitereka amawulire, n’ebikozesebwa ebikulu. Enkola zino zitera okuva ku kWh 50 ku bizinensi entonotono okutuuka ku ssaawa za megawatt- eziwerako ku bifo ebikola ebintu. Ekizimbe kya ofiisi ekya bulijjo kiyinza okussaamu enkola ya kWh 200, ate ekifo ekigabanyizibwamu kiyinza okwetaaga MWh 2.
Enkola za C&I zissa essira ku kulongoosa ebyenfuna okusinga amaanyi ag’okutereka gokka. Okusenya ku ntikko kukendeeza ku bisale by’obwetaavu nga bifulumya amaanyi agaterekeddwa mu biseera eby’omutindo ogwa waggulu-ebifo ebimu bituuka ku kukendeeza ku nsaasaanya okuva ku bitundu 60% okutuuka ku 80% ku bisale by’obwetaavu. Ebiseera-ebya-okukozesa arbitrage esasula bbaatule ng’emiwendo gy’amasannyalaze giri wansi ate nga gifulumya mu ssaawa ez’ebbeeyi ez’oku ntikko. Ku bizinensi mu bitundu ebirina ssente z’obwetaavu ezisukka mu doola 15 buli kilowatt, ebiseera by’okusasula bitera okumala emyaka 5 ku 7.
Eminaala gy’amasimu n’ebifo ebitereka amawulire byettanira mangu BESS okudda mu kifo ky’enkola z’ennono eza lead-acid UPS n’okukendeeza okwesigama ku jenereta za dizero. Ebifo bino byetaaga okumpi-okutuukiridde okukola, era bbaatule za lithium-ion ziwa ebiseera eby’okuddamu eby’amangu-okukyuka okuva ku kuyimirira okudda ku maanyi amajjuvu mu wansi wa sikonda bw’ogeraageranya ne sikonda eziwerako ku jenereta.
Ekitundu kino kisuubirwa okukula ku bitundu 13% buli mwaka, okutuuka ku 52 ku 70 GWh mu bifo ebiteekebwawo mu mwaka gwa 2030. California, Massachusetts, ne New York zikola kumpi ebitundu 90% ku bifo eby’obusuubuzi mu Amerika, nga kino kivudde ku ssente nnyingi ez’amasannyalaze n’enkola eziwagira.
Okulonda tekinologiya: Enkola za C&I ezisinga zikozesa dizayini eziteekeddwa mu konteyina oba mu kabineti-nga zirina okunyogoza amazzi okusobola okuddukanya ebbugumu. HoyUltra 2, okugeza, egaba kWh 261 buli yuniti ng’erina okunyogoza okw’amazzi okw’omulembe okuwa density y’amaanyi aga waggulu ebitundu 20% okusinga empewo-cooled alternatives. Dizayini zino eza modulo zisobozesa bizinensi okutandika obutono n’okukulaakulana ng’obwetaavu bweyongera.
Enkola ezikozesebwa-Enkola za minzaani (Ezisukka mu 10 MWh) .
Ebikozesebwa-scale installations biwa empeereza ya grid omuli okulungamya frequency, okuwagira voltage, n'okunyweza obusobozi ku masannyalaze agazzibwawo. Pulojekiti ssekinnoomu zitandikira ku MWh 10 okutuuka ku MWh ezisukka mu 1,000. Megapack ya Tesla etereka MWh 3.9 buli yuniti, ng’enkola ziteeka yuniti 50 ku 200 nga zonna awamu zikola amaanyi ga MWh 200 ku 800.
Pulojekiti zino ziweereza emikutu gy’ensimbi eziwera omulundi gumu. Ekifo kya 100 MW / 400 MWh kiyinza okuwa omuddukanya emikutu gy’amasannyalaze okulungamya emirundi, okwetaba mu kusalawo kw’amasannyalaze nga kigula wansi n’okutunda waggulu, n’okuwa okusasula obusobozi olw’okubeerawo mu kiseera ky’obwetaavu obw’oku ntikko. Okugatta kuno kw’enyingiza kufuula pulojekiti ezisobola okukola mu by’enfuna-Emiwendo gy’Amagoba egy’omunda gitera okusukka ebitundu 10% ku 15%.
Battery ya Victoria Big mu Australia eraga ekyokulabirako ky’okuteekebwa mu nkola ku mutendera gw’ebikozesebwa-: yuniti za Tesla Megapack 212 ezikola amaanyi ga MW 350 ne MWh 1,400. Enkola eno etebenkeza omukutu gwa Victoria, etangira okuvaako mu kiseera ky’obwetaavu obw’amaanyi, era etereka amasannyalaze agazzibwawo agasukkiridde mu biseera eby’okukola amasannyalaze g’enjuba n’empewo amangi.
Obukulembeze mu katale: Texas ne California zifuga okuteekebwa mu nkola kw’ebikozesebwa mu Amerika-ku mutendera, nga zikola ebitundu 61% ku busobozi obupya mu 2024. Texas eganyulwa mu nsengeka y’akatale ka ERCOT ak’okuvuganya mu katale ka ‘wholesale’ esasula eby’obugagga ebiddamu amangu-. California eyolekedde ebizibu by’omukutu okuva ku kuyingira kw’amasannyalaze agazzibwawo okungi, ekifuula okutereka okwetaagisa okuddukanya "duck curve"-ekkubo erisongovu ery'akawungeezi ng'enjuba ekka naye obwetaavu busigala bungi.
Enkola za utility-scale kati zituusa obudde obusukka ku mutindo gw'essaawa 4- ogw'ennono. Pulojekiti ezirina sayizi ya ssaawa 6, 8, oba wadde 10 zeeyongera okubeerawo ng’ebisale bikendeera era enkola zisasula okutereka okumala ebbanga eddene-. Enkyukakyuka okuva ku NMC okudda ku LFP chemistry ewagidde omuze guno-LFP’s lower energy density is offset by superior cycle life and lower costs, ekifuula enkola eziwangaala ennyo okusikiriza mu by’enfuna.
Ebisale by’okussaako: Ensimbi za BESS ez’omutindo gw’ebikozesebwa-zikendedde okutuuka ku ddoola nga 334 buli kilowatt-essaawa ku nkola ez’essaawa 4 mu 2024, okuva ku ddoola ezisukka mu 600/kWh mu 2015. Okuteebereza okukuuma kulaga nti ssente ziyinza okutuuka ku doola 280/kWh mu mwaka gwa 2030, ate ng’embeera ezirimu essuubi ziteebereza Doola 180/kWh. Emiwendo gino girimu modulo za bbaatule, inverter, balance of system components, n’okugiteeka naye nga temuli ssente za kuyungibwa ku ttaka ne grid.
Enkola za Kemiko ya Battery
Lithium-ion y’efuga akatale n’omugabo gwa 88.6%, naye okutegeera eby’okuddako kiyamba okuzuula ekisinga okutuukagana n’okukozesebwa okwetongodde.
Ekirungo kya Lithium Iron Phosphate (LFP) .
LFP efuuse kemiko omukulu ow’okutereka ebintu ebitali bikyuka okuva mu 2022. Aba China abakola basobola okukola ebisenge bya bbaatule za LFP nga balina enkola ezikyusa amaanyi ku ssente ezitasukka doola 66/kWh-omuwendo ogufuula okuteekebwa mu nkola ku mutindo gw’ebikozesebwa-okuwaliriza mu by’enfuna. BYD yassaawo obusobozi bwa LFP 40 GWh mu nsi yonna mu mwaka gwa 2024 gwokka.
Obukuumi bukiikirira enkizo ya LFP enkulu. Ekiyungo kya phosphate kisigala nga kinywevu ne wansi w’okunyigirizibwa kw’ebbugumu, ekifuula okudduka okw’ebbugumu okutono ennyo okusinga ku kemiko eyesigamiziddwa ku kobalti-. Okutebenkera kuno kukendeeza ku bulabe bw’omuliro n’okukendeeza ku ssente za yinsuwa-ekintu eky’amakulu eky’okulowoozaako nga oteeka enkola za megawatt-essaawa. Obulamu bwa cycle busukka cycles 6,000 ku 80% depth of discharge, era abamu ku bakola kati bakakasa cycles 10,000.
Okusuubulagana kujja mu bungi bw’amasoboza: LFP egaba nga 150 Wh/kg bw’ogeraageranya ne NMC’s 200-250 Wh/kg. Ku nkola eziyimiridde nga ekifo tekiziyiziddwa nnyo, obuzibu buno tebulina makulu kitono. Ensimbi entono buli kilowatt-hour n’obulamu bwa cycle obwongezeddwayo okusinga okuliyirira.
Ekirungo kya Nickel Manganese Cobalt (NMC) .
Battery za NMC zisigala nga zikwatagana ku nkola nga density y’amasoboza etegeeza nti ssente nnyingi. Mmotoka z’amasannyalaze zisinga kwagala NMC kubanga amaanyi amangi kivvuunulwa nti buli kkiro ya bbaatule egenda ewala. Pulojekiti ezimu ez’omutindo gw’ebikozesebwa-mu bifo by’ebibuga ebiziyiziddwa mu bwengula-nazo ziraga NMC.
Enkola ezikoleddwa gye buvuddeko zikendeeza ku bungi bwa cobalt okusobola okukola ku nsonga z’okugaba ebintu n’empisa. NMC 811 (80% nickel, 10% manganese, 10% cobalt) ekendeeza ku kwesigama ku cobalt ate nga ekuuma amaanyi amangi. Naye, ekirungo kya nickel ekingi kyongera ku buwulize bw’ebbugumu, nga kyetaagisa enkola ez’omulembe ez’okuddukanya ebbugumu.
Omusulo-Asidi
Tekinologiya wa asidi w’omusulo-, eyava mu myaka gya 1850, asigala mu bifo ebitongole wadde ng’obulungi bwa wansi ate ng’obulamu bw’enzirukanya bumpi. Enkola z’enjuba ezitali za mudumu mu bitundu ebikyakula zitera okukozesa asidi w’omusulo-olw’omuwendo omutono ogw’okusooka n’ebikozesebwa mu kuddaabiriza eby’omu kitundu ebiteereddwawo. Eminaala gy'amasimu n'enkola z'amasannyalaze ag'okutereka bikyassaawo asidi wa lead-awali okufuluma obutasalako tekyetaagisa.
Tekinologiya ono ayolekedde obuzibu obukulu: obulamu bwa cycle 500 ku 1,000, 80% round{4}}trip efficiency, n'okuwulira obuziba bw'okufulumya. Okufulumya amazzi wansi w’obusobozi bwa 50% kikendeeza nnyo ku bulamu. Ebiziyiza bino bikoma ku lead-acid ku nkola nga omuwendo ogusooka gusinga omuwendo gw’obulamu bwonna.
Battery ezikulukuta
Battery ezikulukuta zitereka amaanyi mu masanyalaze ag’amazzi agakuumibwa mu ttanka ez’ebweru, ne kisobozesa okugerageranya okw’obwannannyini okw’amaanyi n’obusobozi bw’amasoboza. Ekifo kiyinza okwetaaga amaanyi amangi agafuluma okumala ebbanga ettono oba amaanyi amatono okumala ebbanga eddene-bbaatule ezikulukuta zikwata embeera zombi nga zitereeza obunene bwa ttanka nga tezikwatagana na kifo kya maanyi.
Battery za Vanadium redox flow ze zisinga akatale ka flow. Enkola ya vanadium eya 175 MW / 700 MWh yaggulwawo mu 2024, eraga nti esobola okukola ku mutendera. Battery ezikulukuta zisinga mu nkola ezeetaaga essaawa 8 ku 12 ez’obudde bw’okufulumya, nga lithium-ion efuuka ya ssente-prohibitive. Ekirungo ky’amasannyalaze tekivunda n’okutambula, mu ndowooza kisobozesa enzirukanya 20,000+ mu bulamu obw’emyaka 20.
Ebisale bikyali kusoomoozebwa. Battery ezikulukuta mu kiseera kino zigula doola 400 okutuuka ku doola 600 buli kilowatt-essaawa, wadde ng’abawagira kino bagamba nti kino kisaana okugeraageranyizibwa ku nkola za lithium-ion ezimala ebbanga eddene, nga okutambula kufuuka kwa kuvuganya. Omutindo gw’amakolero ogutono gukuuma ssente nga ziri waggulu, naye pulojekiti ezisinga bwe zigenda ziteekebwa mu nkola, ebyenfuna by’omutindo birina okutereera.
Okuvaayo: Sodiyamu-Ayoni
Battery za sodium-ion zikola ku buzibu bw'okugabira lithium-ion. Sodium ye elementi ey’omukaaga mu bungi ku nsi, eggibwa mu mazzi g’ennyanja oba esimibwa mu bifo ebinene. Obungi buno buyinza okuleeta okukekkereza ku nsimbi okuva ku bitundu 15% ku 20% bw’ogeraageranya ne lithium iron phosphate.
Tekinologiya ono akulaakulana mangu. Densite y’amasoboza kati etuuka ku 150 Wh/kg-nga egeraageranyizibwa ku LFP-ate nga esigazza enkizo mu kukola n’obukuumi obw’ebbugumu eri wansi-. Battery za sodium-ion zikola bulungi ku -20℃nga lithium-ion w’alwana, ekizifuula ezisaanira okuteekebwa mu mbeera y’obudde ennyogovu.
Okufulumya ebintu mu by’obusuubuzi kweyongera okwanguwa. Aba China abakola ebintu abawerako batandise okufulumya ebintu mu bungi, nga buli mwaka obusobozi busuubirwa okusukka GWh 30 mu mwaka gwa 2025. Enkozesa essira erisinga kulissa ku kutereka ebintu ebitali bimu n’emmotoka ez’amasannyalaze ez’ebbeeyi entono-. Ekitongole ky’amasoboza mu Amerika kyawaayo obukadde bwa ddoola 50 okutandikawo ekibiina kya Low-cost Earth-abundant Na-ion Storage (LENS) consortium, ekikulemberwa Argonne National Laboratory, ekiraga nti baagala nnyo okutumbula enkola y’okukola sodium-ion mu ggwanga.
Okusoomoozebwa mu by’ekikugu: Ayoni za sodiyamu nnene okusinga ayoni za litiyamu, nga zeetaaga ebintu eby’obusannyalazo ebikwatagana n’enjawulo eno mu sayizi. Abanoonyereza bakola ebintu ebipya ebiyitibwa cathode materials-Prussian Blue analogs ne layered oxides-ebisobozesa okuyingiza n’okuggyamu sodium mu ngeri ennungi. Enkulaakulana ya anode essira erisinga kulissa ku bintu bya kaboni ebikalu okuva graphite, anode ya lithium-ion eya bulijjo, bw’etakola bulungi ne sodium.
Emerging: Enkalu-Battery z'Embeera
Battery z’embeera enkalu-zikyusa obusannyalazo obw’amazzi n’ebintu ebikalu-seramiki, polimeeri, oba endabirwamu. Enkyukakyuka eno esuubiza amaanyi amangi, okucaajinga amangu, n’obukuumi obulungi. Ebisannyalazo ebikalu tebikulukuta oba okukwata omuliro, okumalawo akabi k’okukwata omuliro akabadde katawaanya ebifo ebimu eby’okuteekebwawo kwa lithium-ion.
Densite y’amasoboza eyinza okutuuka ku 400 Wh/kg oba okusingawo, nga emirundi ebiri enkola za lithium-ion eza kasasiro. Ennongoosereza eno yandibadde ya nkyukakyuka eri mmotoka ez’amasannyalaze, eyinza okusobozesa 500+ mayiro ezitambula. Ku kutereka okutambula, density y’amasoboza esingako kitegeeza obusobozi bw’okutereka okusingawo mu kigere kye kimu.
Amakolero ge gasigala nga ge gasinga okulemesa. Okukola layers za electrolyte ennyimpi, ezikwatagana ku minzaani kizuuse nti kizibu. Obuziyiza bw’ensengekera wakati w’ebintu ebigumu eby’obusannyalazo n’obusannyalazo bukendeeza ku mulimu. Kkampuni eziwerako zigamba nti zivvuunuka okusoomoozebwa kuno, ng’okugezesa okufulumya ebintu kutandika mu 2024-2025. QuantumScape, Solid Power, ne Samsung balangiridde enteekateeka z’okufulumya eby’obusuubuzi mu mwaka gwa 2026-2027, wadde ng’abaazirwanako mu makolero bakyali beegendereza ku biseera bino.
Enkozesa n'enkola y'ensi entuufu-
Okutegeera engeri BESS gy’ekola mu kuteekebwa mu nkola okwa nnamaddala kiraga obusobozi n’obuzibu.
Okulungamya ku Frequency ya Grid
Obusobozi bwa Bungereza okutereka bbaatule bweyongedde ebitundu 509% okuva mu 2020 okutuuka mu 2025, ne butuuka ku MW 6,872. Enkola zino zikuuma frequency ya grid eya 50 Hz nga ziddamu micro-fluctuations mu milliseconds. Frequency bw’egwa wansi wa 50 Hz (ekiraga nti obwetaavu busukka supply), bbaatule zifuyira amaanyi. Frequency bw’esukka 50 Hz (excess supply), bbaatule zinyiga amaanyi.
Jenereta ez’ennono zaali zeetaaga sekondi eziwerako okutereeza ebifulumizibwa nga ttabiini ennene zigenda zisimbula oba zikendeera. Enkola za bbaatule zikola mu milisekondi ezitasukka 100, ne zitangira okukyama kwa frequency okukulukuta mu nsonga z’obutebenkevu obugazi. National Grid esasula empeereza eno ng’eyita mu butale bwa frequency response, ekivaamu ssente eri bannannyini bbaatule.
Okugatta Amasannyalaze Agazzibwawo
Texas yafuna okukula kwa bbaatule okw’ekitalo, n’eyongerako GW ezisukka mu 5 mu 2024. Ebiteekebwa bino bikola ku nkola z’okukola empewo mu ssaza-empewo ez’amaanyi ez’ekiro ng’obwetaavu butono. Battery zicaajinga mu ssaawa zino eza bbeeyi entono-ate zifuluma mu biseera by’emisana nga zituuka ku ntikko ng’empewo evuga obwetaavu.
Ekifo kya MW 100 / MWh 400 mu West Texas kiraga ebyenfuna. Pulojekiti eno egula amasannyalaze ku doola 20 buli MWh mu ssaawa ezitali za bwetaavu-era ate etunda doola 80 okutuuka ku 150 buli MWh mu ssaawa ez’okukola ennyo. Oluvannyuma lw’okubala okufiirwa kw’obulungi bw’olugendo lw’okudda n’okudda-nga ebitundu nga 15%, ekifo kino kivaamu ssente ennungi okuva mu kusalawo kuno kwokka, nga tebannalowooza ku nsimbi eziyingira mu mpeereza ez’okuyambako.
Okusasula Mmotoka y'Amasannyalaze
Okutereka bbaatule kugonjoola okusoomoozebwa kw’okuyunga giridi olw’okucaajinga amangu EV. Ebifo bingi ebirungi eby’okucaajinga-empeereza y’oluguudo lw’emmotoka, ppaaka z’amaduuka-tebirina busobozi bwa giridi bumala ku chajingi ez’amangu eza kW 350 eziwera. Okuyunga obusobozi bw’omukutu ogumala kiyinza okumalawo ddoola 500,000 okutuuka ku bukadde bwa ddoola bubiri era nga kyetaagisa emyaka mingi ng’ofuna olukusa.
Battery ya MWh 1 esobola okukulukuta-charge okuva ku muyungiro gwa giridi omutono mu ssaawa ezitali -nga amasannyalaze gagula doola 0.06 buli kWh, olwo n’efulumya ku miwendo egy’amaanyi okusobola okuwa chajingi ez’amangu eziwera omulundi gumu. Battery eno enywa amaanyi ageetaagibwa mu kaseera ako ate ng’omukutu gwa grid guwa amaanyi aga wakati. Ensengeka eno ekyusa ekifo ekitali kya kukola mu ngeri endala ne kifuuka ekifo eky’okucaajinga ekikola amagoba.
Enkola ya Prolectric eya ProCharge egatta okutereka kWh 120 n’amasannyalaze g’enjuba agagattibwa mu yuniti erimu konteyina. Enkola eno etuusa amaanyi ga zero-emission mu bifo ebizimbibwa n’ebifo ebyesudde, n’ekyusa jenereta za dizero eziyinza okukozesa liita 40 ku 60 buli lunaku. Ensonga ya bizinensi ekola: amafuta ga dizero gagula ddoola emu n’ekitundu okutuuka ku ddoola 2.00 buli liita, ate ng’okucaajinga amasannyalaze g’enjuba mu butuufu kwa bwereere oluvannyuma lw’okussaamu kapito mu kusooka.
Microgrid ne Backup Power
Data centers zikiikirira emu ku nkola ezisinga okusaba amaanyi g’okutereka. Ebifo bino byetaaga 99.999% uptime ("five nines"), nga kisobozesa eddakiika 5.26 zokka ez'okuyimirira buli mwaka. Okutereka okw’ennono kwesigamye ku jenereta za dizero nga zirina sikonda 10 ku 30 ez’obudde bw’okutandika, nga zibikkiddwa enkola za lead-acid UPS.
Lithium-ion BESS egaba eky’okugonjoola eky’oku ntikko. Battery eddamu mangu okutaataaganyizibwa kw'amasannyalaze-tewali budde bwa kutandika-era esobola okuyimirizaawo ekifo kya data mu kiseera ekitono eky'okutandika jenereta singa jenereta zisigala nga backup. Ekirala, bbaatule eriko sayizi emala eyinza okumalawo ddala jenereta okumala essaawa 2 ku 4 ezeetaagibwa okutuusa ng’amasannyalaze ga giridi gazzeemu.
Abakola ebire abakulu abawerako batadde mu nkola BESS okukyusa jenereta za dizero mu bifo ebitereka amawulire. Enkola za bbaatule ziwa omutindo gw’amasannyalaze omulungi (tewali kukyukakyuka kwa vvulovumenti nga jenereta etandika), ssente z’okuddaabiriza zikendeeza, era zeetaba mu butale bw’empeereza ya giridi mu biseera by’emirimu egya bulijjo, ne zivaamu ssente okuva mu by’obugagga ebyanditudde nga tebikola.
Okwekenenya ebisale n’okulowooza ku by’enfuna
Ebyenfuna by’okutereka bbaatule biteredde nnyo, ekifudde pulojekiti ezisobola okukolebwa mu nkola eziwera.
Kapito n’ebisale by’emirimu
Enkola z’amayumba zigula ddoola 600 okutuuka ku ddoola 1,000 buli kilowatt-essaawa omuli okugiteeka, inverter, n’okukola amasannyalaze. Enkola ya kWh 10 omugatte gwa ddoola 8,000 okutuuka ku ddoola 12,000 nga tebannaba kuzimba. Federal Investment Tax Credit egaba ebitundu 30% emabega, ekikendeeza ku nsaasaanya entuufu okutuuka ku ddoola 5,600 okutuuka ku ddoola 8,400. Amasaza agamu gongera ku ssente eziddizibwa-California, Massachusetts, ne New York ziwa ddoola 800 okutuuka ku ddoola 2,000 mu ssente endala ezisikiriza.
Enkola z’ebyobusuubuzi zituuka ku by’enfuna eby’omutindo. Okuteekebwako kwa kWh 500 kuyinza okumala $350 okutuuka ku $500 buli kilowatt-essaawa okuteekebwa mu bujjuvu. Ensaasaanya y’emirimu ekola ebitundu 1% ku 2% ku nsaasaanya ya kapito buli mwaka, nga ekwata ku kulondoola, okuddaabiriza, n’okukkakkana ng’okukyusa ebitundu.
Ensimbi ezisaasaanyizibwa ku mutendera gw’ebikozesebwa- zisinga kukendeera mangu. Omuwendo gwa doola 334/kWh ku nkola z’essaawa 4-mu 2024 gukiikirira okukendeera kwa 40% okuva mu 2020. Pulojekiti ezisukka MWh 100 oluusi zituuka ku nsaasaanya eri wansi wa doola 300/kWh. Ebisale by’Abachina bituuse ku doola 66/kWh ku biyumba bya bbaatule n’enkola z’okukyusa amasannyalaze, wadde nga kino tekibaliddemu ssente za bbalansi-of-system.
Okulowooza ku nsengeka y’obulamu: Obulung’amu bw’olugendo lw’okudduka-amasoboza ebweru nga gagabanyizibwamu amasoboza mu-kitera okuva ku 85% okutuuka ku 92% ku nkola za lithium-ion. Battery ekola bulungi ebitundu 90% efiirwa amaanyi 10% mu bbugumu n'okufiirwa okukyusa buli luvannyuma lwa charge-discharge cycle. Mu myaka 10 n’enzirukanya 3,650, obulungi buno bweyongera. Battery ezitambula zituuka ku bulungibwansi ebitundu 70% ku 80% naye zisasula nga ziwangaala nnyo ate nga zikendeera.
Emikisa gy’okuyingiza ssente
Pulojekiti za utility-scale zituuka ku mikutu gy'enyingiza mingi. Obutale obulung’amya emirundi esasula obusobozi bw’okuddamu amangu. Mu PJM Interconnection (ekwata ku masaza 13 ag’obuvanjuba), emiwendo gy’okulungamya frequency gyali wakati wa doola 15 ku 25 buli megawatt buli ssaawa mu 2024. Battery ya MW 100 ekola essaawa 2 ez’okulungamya buli lunaku ekola obukadde bwa ddoola 1.1 okutuuka ku ddoola 1.8 buli mwaka okuva mu mpeereza eno yokka.
Energy arbitrage eyongera ku nfuna. Okusaasaana kw’emiwendo wakati w’essaawa ezitali za ku ntikko n’ez’oku ntikko -kugaziye ng’okuyingira kw’amasannyalaze agazzibwawo kweyongera. CAISO (California) yalaba ng’okusaasaana bulijjo kusukka doola 50/MWh mu kyeya kya 2024, ng’emikolo oluusi n’oluusi gituuka ku doola 100/MWh. Ekifo kya MW 100 / MWh 400 ekikwata okusaasaana kwa doola 40/MWh omulundi gumu buli lunaku ate nga kikola ennaku 300 buli mwaka kiyingiza obukadde bwa ddoola 12 mu nsimbi eziyingira mu arbitrage.
Okusasula obusobozi kuwa ensimbi ezitebenkedde ez’omusingi. Abaddukanya emikutu gy’amasannyalaze mu bitundu basasula olw’obusobozi obweyamye. Emiwendo gy’obusobozi bwa ERCOT (Texas) gyatuuka ku ddoola 200 okutuuka ku ddoola 300 buli kilowatt-omwaka mu 2024, nga kino kyavudde ku miwendo eminywevu egy’okutereka. Endagaano z’okukuuma bbaatule ya MW 100 efuna obukadde bwa ddoola 20 okutuuka ku bukadde bwa ddoola 30 buli mwaka.
Ensengeka z’Ensimbi
Ensimbi za pulojekiti ez’omutendera gw’ebikozesebwa-BESS mu bujjuvu kyetaagisa emigerageranyo gy’okubikka ku mpeereza y’amabanja egy’emirundi 1.3 ku 1.4, ekitegeeza nti ensimbi eziyingira buli mwaka zirina okusukka okusasula amabanja ebitundu 30% ku 40%. Abawola ssente beetegereza obukakafu bw’enyingiza-pulojekiti ezirina endagaano ez’ekiseera ekiwanvu-zifuna ebisanja ebirungi okusinga pulojekiti z’abasuubuzi okusinziira ku nfuna y’akatale ekyukakyuka.
Amagoba ga pulojekiti za bbaatule gabadde wakati wa 5% okutuuka ku 8% eri abeewola ssente-grade mu myaka egiyise. Omugatte gw’amagoba ga pulojekiti nga gugendereddwamu ebitundu 10% ku 15% Internal Rate of Return bifuula pulojekiti okusikiriza abasiga nsimbi n’abakola amasannyalaze agazzibwawo.
Bakasitoma b'ebyobusuubuzi batera okugoberera enkola z'obwannannyini ez'ekibiina eky'okusatu-. Kkampuni ya bbaatule y’eteeka enkola eno era nga ye nnannyini, ng’eguza bizinensi eno obuweereza ng’eyita mu ndagaano y’okugula amasannyalaze oba endagaano y’okuddukanya ssente z’obwetaavu. Bizinensi eno yeewala ensaasaanya ya kapito mu maaso ate ng’ekwata ebitundu 50% ku 70% ku mugaso gw’ebyenfuna. Nnannyini bbaatule y’akola ssente mu by’obugagga era n’addukanya obuzibu bw’eby’ekikugu.
Okusoomoozebwa n’obuzibu mu by’ekikugu
Wadde nga waliwo enkulaakulana ey’amangu, okutereka bbaatule kwolekagana n’ebizibu ebiwerako ebikola okusalawo ku kuteeka mu nkola.
Obukuumi n’obulabe bw’omuliro
Amakolero ga bbaatule galongoosezza nnyo obukuumi. Emiwendo gy’omuliro gyakendeera mu 2024, nga waliwo ebikulu bitaano byokka mu nsi yonna-bisatu mu Amerika, ekimu mu Japan, kimu mu Singapore. Kino kitegeeza okulongoosa okunene okusinziira ku bikumi n’ebikumi by’essaawa za gigawatt-ez’obusobozi obuteekeddwawo.
Ebitundu kkumi na kimu ku buli kikumi eby’okulemererwa kw’ebyafaayo byaliwo mu butoffaali bwa bbaatule zennyini, ate 89% byali bikwata ku kufuga n’okutebenkeza-ku-ebitundu by’enkola. Engabanya eno eraga nti okugatta ensengekera kikulu nnyo nga kemiko w’obutoffaali. Enkola eziddukanya ebbugumu, ebyuma ebiziyiza omuliro, ne pulogulaamu eziddukanya bbaatule byonna biyamba okukola obulungi.
Omutindo gwa UL 9540A ne NFPA 855 kati gwe gufuga okugezesa omuliro n’okussaako ebyetaago bya BESS ennene. Emitendera gino giragira okugezesa okusaasaana kw’ebbugumu eridduka, enkola z’okuzuula ggaasi, n’enkola z’okuziyiza omuliro ezirina sayizi okusobola okubeera n’okulemererwa kwa modulo ssekinnoomu. Okugoberera kwongera ku nsaasaanya-nga 5% ku 8% ku nsaasaanya ya pulojekiti yonna-naye kuwa okukakasa okwetaagisa mu byokwerinda.
Obuzibu bw’okugatta Grid
Okuyunga ekifo we batereka bbaatule ku mudumu kizingiramu okusoomoozebwa okw’ekikugu n’okulungamya. Ebifuga inverter birina okugoberera koodi za grid eziraga voltage ranges, frequency response, n’enneeyisa y’ensobi. Abaddukanya emikutu egy’enjawulo bateekawo ebisaanyizo eby’enjawulo, era okugezesa okugoberera amateeka kuyinza okwongera emyezi 6 ku 12 ku biseera bya pulojekiti.
Ebizibu by’okugabira-olujegere byavaayo ng’ensonga ekoma. Obusobozi bw’okulongoosa lithium ne graphite bwalwana okukwatagana n’okukula kw’obwetaavu mu mwaka gwa 2023-2024. Ebiseera by’okukulembera modulo za bbaatule byayongezeddwayo okuva ku myezi 4 okutuuka ku myezi 10 ng’abazikola bagaziya okufulumya. Ebizibu bino bigenda bikendeera mpolampola nga gigafactories empya zijja ku mutimbagano, naye ebizibu ebibaawo buli luvannyuma lwa kiseera bikyaliwo.
Obutali bukakafu mu katale n’enkola
Enkola z’okulungamya tezikwatagana na nkulaakulana ya tekinologiya. Ebitundu bingi tebirina mateeka malambulukufu ku ngeri okutereka bbaatule gye kwetabamu mu butale bw’amasannyalaze. Battery esobola okuwa empeereza y’amaanyi n’obusobozi omulundi gumu? Enkola zirina okuliyirirwa zitya olw’empeereza eziwera? Ebibuuzo bino tebinnaddibwamu mu bitundu ebimu, ekireeta obutali bukakafu ku by’okusiga ensimbi.
Etteeka lya Amerika erya One Big Beautiful Bill Act lyaleeta obutali bukakafu mu nkola ku pulojekiti ezitandika okuzimba oluvannyuma lwa 2025. Wadde ng’etteeka erisembayo lyakuuma ebisikiriza ebisinga okutereka amaanyi, okukubaganya ebirowoozo kwalaga engeri enkyukakyuka mu nkola gye ziyinza okukosa ebyenfuna bya pulojekiti. Abakola balina okukoppa okukendeeza ku nsimbi eziyinza okuweebwa oba okukendeeza ku musolo mu mitendera-nga bateebereza amagoba.
Enkola y’ebyobusuubuzi eyongera okuzibuwalirwa. Emisolo ku bitundu bya bbaatule okuva mu mawanga agamu giyinza okwongera ku nsaasaanya ebitundu 15% okutuuka ku 25%. Ebyetaago by’ebirimu eby’omunda-okulagira nti ebitundu ku kikumi eby’omuwendo gwa pulojekiti biva mu makolero g’awaka-bireeta okusoomoozebwa mu nkola y’okugaba ebintu ate nga biwagira enkulaakulana y’amakolero ga wano.
Endowooza y’ebiseera eby’omu maaso n’obuyiiya
Enkulaakulana mu tekinologiya eziwerako egenda kuddamu okukola ku ngeri y’okutereka bbaatule mu myaka egijja.
Okutereka Ebbanga Eddene-
Ebbanga lifuuse ensonga enkulu. Nga bbaatule ez’essaawa 4- zikola ku byetaago bingi ebya giridi, okutereka mu sizoni n’okutereka ennaku eziwera byetaaga enkola z’essaawa 8 okutuuka ku 100+. Tekinologiya atunuulira obwetaavu buno mulimu:
Okutereka amaanyi g’empewo enyigirizibwa kukozesa amaanyi agasukkiridde okunyigiriza empewo mu mpuku eziri wansi w’ettaka. Amasannyalaze bwe geetaagibwa, empewo enyigirizibwa evuga ttabiini okukola amasannyalaze. Pulojekiti zitereka ebikumi n’ebikumi bya megawatt-essaawa okutuuka ku gigawatt-essaawa eziwera ez’amasoboza, wadde nga obusobozi bw’okudda n’okudda-obulungi bwa 60% ku 70% bukoma ku by’enfuna.
Enkola z’okutereka ezesigamiziddwa ku gravity-zisitula obuzito obuzito-bulooka za seminti oba amazzi-okutereka amaanyi. Kkampuni ya Green Gravity mu Australia ekola enkola mu bifo eby’ebirombe ebitakozesebwa, okusitula n’okukkakkanya obuzito okutereka n’okufulumya amaanyi. Enkola zino zaali zisobola okutuuka ku bulungibwansi ebitundu 80% nga tezivunda kitono mu makumi g’emyaka.
Okutereka ebbugumu kukwata amaanyi nga ebbugumu oba ennyonta. Finland’s Polar Night Energy etereka amaanyi ga MWh 8 nga ebugumya omusenyu okutuuka ku diguli 500 , olwo n’ekozesa ebbugumu eryo okukola enkola z’ebbugumu mu disitulikiti. Enkola eno eweereza enkola za niche naye tegenda kudda mu kifo kya electrochemical storage ku mpeereza za grid ezisinga obungi.
Minzaani y'okukola-Okulinnya
Obusobozi bw’okukola bbaatule bugenda bugaziwa mangu. Obusobozi bw’okufulumya lithium-ion mu nsi yonna bwasukka GWh 1,200 mu 2024 era nga kusuubirwa okutuuka ku GWh 3,000 mu mwaka gwa 2030. Okugaziwa kuno, nga kweyongedde mu China, South Korea, era nga kweyongera mu Bulaaya ne North America, kujja kuleetera okukendeeza ku nsaasaanya okugenda mu maaso okuyita mu by’enfuna eby’omutindo.
Etteeka lya Amerika erikendeeza ku bbeeyi y’ebintu erya doola obuwumbi 370 mu nsimbi eziteekebwa mu masannyalaze amayonjo mulimu okuwagira ennyo okukola bbaatule mu ggwanga. Okukendeeza ku musolo kuwa okutuuka ku doola 45 buli kilowatt-essaawa ku butoffaali bwa bbaatule obukolebwa mu ggwanga, ekiyinza okufuula omuwendo gw’okufulumya mu Amerika-okuvuganya n’ebiyingizibwa mu ggwanga. Amakolero amanene agawerako gaamenya ettaka mu 2023-2024, ng’okufulumya kwatandika mu 2025-2026.
Sofutiweya n’Okulongoosa
Sofutiweya ow’omulembe eggya omuwendo omungi okuva mu bikozesebwa ebiriwo. Enkola z’okuyiga ebyuma ziragula emiwendo gy’amasannyalaze era ne zilongoosa enteekateeka z’okufulumya amasannyalaze agasasula- okusinziira ku ekyo. Enkola ezimu zituuka ku nkola y’ebyenfuna ennungi ebitundu 10% ku 15% nga ziyita mu kulongoosa okulungi bw’ogeraageranya n’enkola z’okufuga ezesigamiziddwa ku mateeka-.
Amabibiro g’amasannyalaze ag’omubiri (virtual power plants) gagatta eby’obugagga bya bbaatule ebigabibwa, ne kisobozesa enkola z’amayumba n’ez’obusuubuzi obutono okwetaba mu butale bwa ‘wholesale’. Ekitongole ekikola ku by’amasannyalaze kiyinza okukwasaganya bbaatule z’awaka 1,000 nga zonna awamu zikola MWh 10, ne zizisindika awamu okukola ku mpeereza ya giridi. Enkola eno eyingiza ssente mu bbaatule entonotono nga ssekinnoomu tezaasobola kuyingira butale buno.
Okuteebereza okuvunda kwa bbaatule kulongooseddwa nnyo. Enkola z’okulondoola zirondoola vvulovumenti y’obutoffaali ssekinnoomu, ebbugumu, n’embeera-ya-cajingi okulagula obulamu obusigadde. Data eno etegeeza enkola z’emirimu-okukendeeza ku miwendo gy’okufulumya amazzi oba okukomya obuziba bw’okufulumya amazzi okwongera ku bulamu nga kya mugaso mu by’enfuna. Okuddaabiriza okuteebereza kuziyiza okulemererwa okutasuubirwa okuyinza okutaataaganya emirimu egivaamu enyingiza-.
Ebibuuzo Ebitera Okubuuzibwa
Enkola y’okutereka amaanyi ga bbaatule ewangaala ki?
Battery za lithium-ion eziterekebwa nga ziyimiridde zitera okumala emyaka 10 ku 15, okusinziira ku ngeri gye zikozesebwamu ne kemiko. Battery za LFP zitera okutuuka ku cycles 10,000 ku 80% depth of discharge, ekivvuunulwa nga roughly 12 ku 15 years singa cycles buli lunaku. Enkola y’okuddukanya bbaatule nsonga nkulu nnyo-enkola ezeewala ebbugumu erisukkiridde n’okukomya enzirukanya y’okucaajinga mu bujjuvu-okufuluma kwongera ku bulamu bw’emirimu. Abakola ebyuma ebisinga bawa ggaranti y’enkola z’amayumba okumala emyaka 10 nga zikakasiddwa nti zikola amaanyi ga MWh 37.8 (emyaka 10 × kWh 10.35 buli lunaku) okutuuka ku MWh 60.
Ensimbi ezisaasaanyizibwa mu kutereka bbaatule zigeraageranya zitya n’enkola endala ez’okutereka amaanyi?
Okutereka bbaatule ya Lithium-ion mu kiseera kino kugula doola 300 okutuuka ku doola 400 buli kilowatt-essaawa ku kussa ku mutindo gw’ebikozesebwa-, nga kuwa essaawa 4 ku 6 ez’obudde. Okutereka amasannyalaze g’amazzi aga pampu kugula doola 100 ku 200 buli kilowatt-essaawa naye kyetaagisa ensozi ezitali zimu-ensozi ezirina ensibuko z’amazzi-n’okumala essaawa 8 ku 12. Battery ezikulukuta zigula doola 400 ku 600 buli kilowatt-essaawa naye ziwa essaawa 8 ku 12 n’obulamu 20+ omwaka. Ku nkola ez’ekiseera ekitono- (wansi w’essaawa 6), lithium-ion etuwa omuwendo ogusinga wansi ogw’omutindo. Okumala ebbanga eddene, ebirala bifuuka eby’okuvuganya.
Okutereka bbaatule kusobola okukola mu bbugumu erisukkiridde?
Ebbugumu ly’okukola likosa omulimu gwa bbaatule n’obulamu bwayo. Enkola za lithium-ion ezisinga ziraga -ensengekera z’emirimu eza diguli 10 okutuuka ku diguli 45. Ebweru w’ensalo zino, obusobozi bukendeera ate okuvunda kweyongera. Embeera ennyogovu yeetaaga enkola z’ebbugumu okukuuma ebbugumu erisinga obutono, okukozesa amaanyi n’okukendeeza ku bulungibwansi. Embeera ez’ebbugumu zeetaaga okunyogoza okunywevu-enkola z’okunyogoza ez’amazzi zikuuma ebbugumu erisinga obulungi okusinga okunyogoza kw’empewo mu bbugumu erisukkiridde. Battery za sodium-ion zikola bulungi ku -20℃, nga ziwa enkizo eri okuteekebwa mu mbeera y’obudde ennyogovu. Ebimu ku bikozesebwa eby’enjawulo ebya lithium-ion bigaziya emirimu okutuuka ku diguli -30 okutuuka ku diguli 60 naye nga bigula ssente nnyingi.
Okutereka bbaatule kikwata kitya ku ssente z’amasannyalaze?
Battery z'amayumba zikendeeza ku bisale okuyita mu budde-eky'okukozesa-okukyusakyusa-okucaajinga ng'emiwendo giri wansi n'okufulumya mu ssaawa ez'ebbeeyi ez'oku ntikko. Amaka agasasula $0.30 buli kWh ku-peak ate $0.12 off-peak gayinza okukekkereza $0.18 buli kWh shifted. Bw’ovuga obugaali bwa kWh 10 buli lunaku okekkereza doola nga 650 buli mwaka. Enkola z’ebyobusuubuzi zituuka ku kukekkereza okunene nga ziyita mu kukendeeza ku ssente z’obwetaavu. Ekifo ekisasula doola 15 buli kilowatt y’obwetaavu obw’oku ntikko kiyinza okukekkereza ddoola 45,000 buli mwaka nga kikozesa bbaatule ya kW 250 okukendeeza ku bwetaavu obw’oku ntikko ne kW 3,000-emyezi (250 kW × emyezi 12). Ebiseera by’okusasula biva ku myaka 5 okutuuka ku 8 okusinziira ku miwendo gy’amasannyalaze n’ebisikiriza.
Ebigonjoola amasannyalaze ga bbaatule bivudde ku tekinologiya ow’enjawulo okutuuka ku bikozesebwa ebikulu ebyetaagisa okutebenkera emikutu n’okugatta amasannyalaze agazzibwawo. Akatale okugaziwa amangu-okuva ku buwumbi bwa ddoola 20 mu 2024 okutuuka ku buwumbi bwa ddoola 90-114 ezaali zisuubirwa mu mwaka gwa 2032-kiraga byombi okukendeera kw’ebisale n’okumanyibwa okweyongera kw’omuwendo gw’okutereka. Nga bbaatule za lithium-ion ze zisinga okuteekebwa mu nkola mu kiseera kino, tekinologiya agenda okuvaayo nga sodium-ion ne solid-state systems asuubiza okuyiiya okugenda mu maaso.
Enkola eyesigamiziddwa ku minzaani-etangaaza ku kulonda: enkola z’amayumba eziri wansi wa kWh 30 zikulembeza amaanyi ag’okutereka n’okugatta amasannyalaze g’enjuba, enkola z’ebyobusuubuzi wakati wa kWh 30 ne MWh 10 essira balitadde ku kukendeeza ku nsaasaanya nga bayita mu kusenya ku ntikko n’okusala emirembe, n’okuteekebwa ku mitendera egy’omugaso-okusukka MWh 10 biwa empeereza ya giridi ate nga zigatta amasannyalaze agazzibwawo. Okusoomoozebwa okw’ebyekikugu okwetoloola obukuumi, okugatta emikutu, n’obutali bukakafu mu nkola kukyagenda mu maaso naye mpolampola kukolebwako nga bayita mu mutindo ogulongooseddwa, obusobozi bw’amakolero obugaziyiziddwa, n’enkola z’amateeka ezirongooseddwa.