Omulimu omukulu ogwa BESS (Enkola y’okutereka amaanyi ga bbaatule) tekinologiya w’okugatta kwe kutuuka ku nzirukanya ey’omunda ey’amagezi era eyeetongodde ey’enkola y’okutereka amaanyi, n’okuddamu okugatta oba okufuga amaanyi mu ngeri ey’okusooka n’okusindika amaanyi ebweru. Kino kituukirira nga tusengeka mu by’enfuna n’okugatta mu ngeri ey’obutonde ebyuma ebikulu nga bbaatule ezitereka amaanyi, PCS (Power Conversion System), okugabanya amasannyalaze, okufuga, n’enkola z’obutonde n’obukuumi, nga byesigamiziddwa ku misingi egy’ekikugu egy’omulimu gw’okukozesa n’ebigendererwa bya pulojekiti okutwaliza awamu. Kuno kw’ogatta okulongoosa enkola ya buli kitundu, okukakasa enkolagana ennungi wakati waakyo, n’okuteekawo embeera y’amasannyalaze n’ebbugumu etali ya bulabe.
Tekinologiya w’okugatta BESS (Battery Energy Storage System) azingiramu emisomo egy’ekikugu egy’enjawulo, omuli yinginiya w’amasannyalaze, ebyuma by’amasannyalaze, dizayini y’amakolero, kemiko w’amasannyalaze, n’emirimu egy’enjawulo egy’okukozesa. Kino kiteeka obwetaavu obw’amaanyi ku nkulaakulana y’ekikugu n’obusobozi obw’ekikugu obwa ttiimu y’okugatta enkola, Nga bwe kiragibwa mu kifaananyi.
Mu kiseera kino, ttiimu z’Abachina ezisinga ezikwataganya enkola y’okutereka amaanyi zeesigamiziddwa ku tekinologiya wa bbaatule oba PCS (Power Conversion System). Balongoosa buli kiseera ensengeka ya ttiimu yaabwe n’okulima obusobozi bw’okugatta nga bayita mu kukozesa pulojekiti. Ekikulu kiri mu busobozi bwazo okukyuka amangu okuva ku kunoonyereza n’okukozesa tekinologiya omu-okudda mu kunoonyereza kwa tekinologiya omungi-okusalako-eby’emikono n’okukozesebwa mu bujjuvu, n’okuva ku nkulaakulana y’ebyuma ebikulu okutuuka ku nkulaakulana y’okugatta enkola. Kino kizingiramu okukuguka mu bujjuvu ku misingi egy’ekikugu egyekuusa ku nsonga z’okukozesa enkola y’okutereka amaanyi, okuteekawo obusobozi obw’enjawulo obwa tekinologiya omungi-okugatta enkola, n’okukkakkana ng’otuuse ku kugatta okulungi, okukekkereza, n’obukuumi wakati w’ebyuma ebikulu ebituufu n’embeera ez’enjawulo ez’okukozesa.
BESS (Battery Energy Storage Systems) zigenda zikulaakulana mpolampola okuva ku pulojekiti-specific customized solutions okutuuka ku bintu ebituufu. Ensonga enkulu ezisalawo sipiidi y’enkulaakulana eno mulimu okunyweza n’okunnyonnyola embeera z’okukozesa okutereka amaanyi, okusala ensalo entegeerekeka n’okukwatagana n’enkola eziriwo mu kisaawe ky’okukozesa, okunnyonnyola obutonde bw’ebyuma eby’omunda n’emirimu gy’enkola y’okutereka amaanyi, ebigendererwa by’okufuga omuwendo okutwalira awamu, n’obunene bw’akatale okutwalira awamu.
Okwettanira enkola y’okugatta modulo okubikka ku maanyi oba obusobozi obukulu obwetaagisa, nga kwesigamiziddwa ku mugabanya omunene ogw’awamu ogw’embeera z’okukozesa, kkubo eritegeerekeka era eritegeerekeka obulungi eri okussa omutindo ku bikozesebwa mu nkola y’okutereka amaanyi. Naye kino awatali kubuusabuusa kyetaagisa enkulaakulana enkuze ey’akatale akagendererwamu n’obumanyirivu obukung’aanyiziddwa obw’abagatta enkola. Okugeza, enkola z’okutereka amaanyi zisobola okwawulwamu enkola z’okutereka amaanyi ag’amaanyi amangi- (okusukka 1MW), okusinga ezikozesebwa mu kukola amasannyalaze oba okukozesa emikutu; enkola z’okutereka amaanyi ag’amaanyi aga wakati- (50kW okutuuka ku 500kW), okusinga ezikozesebwa mu makolero n’ebyobusuubuzi; n’enkola z’okutereka amaanyi amatono-(wansi wa 50kW), okusinga ezikozesebwa mu bifo eby’okusulamu. Naye, ensengeka y’omutindo gw’amaanyi waggulu si ntuufu ddala, era wayinza n’okubaawo ensengekera z’amaanyi ezikwatagana mu pulojekiti ezenjawulo; ekirala, mu kugatta n’okukulaakulanya ebintu, ensengeka y’obusobozi nayo erina okulowoozebwako okusinziira ku byetaago by’akatale ebigabanyizibwamu, gamba ng’enkola z’ekika ky’amaanyi-n’ekika ky’amasoboza-. Kino mu butonde kyongera ku bintu eby’enjawulo eby’enkola y’okutereka amaanyi. Singa ebyetaago by'emirimu nga grid-connected, off-grid, ne seamless switching nabyo bitunuulirwa, olwo kirabika omuntu asobola okugwa mu mutego gw'okulongoosa pulojekiti yokka.
Okutwaliza awamu, okuddukanya enkolagana wakati w’ebyetaago bya pulojekiti ebikoleddwa ku mutindo n’ebintu ebituufu kijja kuba mulimu mukulu era ogw’ekiseera ekiwanvu-mu R&D n’okuddukanya okugatta enkola y’okutereka amaanyi. Obusobozi bw’okuddukanya obulungi bbalansi eno okusinga bwe bujja okusalawo obuwanguzi bwa bizinensi:
1) Ttiimu y’okugatta enkola y’okutereka amaanyi erina okunnyonnyola obulungi obutale bwayo obukulu obugendereddwamu okusinziira ku by’obugagga n’obusobozi ebiriwo, okwettanira enkulaakulana y’enkola egenderere, n’okusalawo mu ngeri ey’amagezi okwewala okuteeka ssente mu R&D eziteetaagisa n’okugaziya ebifaananyi ebitaggwa.
2) Ttiimu y’okugatta enkola y’okutereka amaanyi erina okuba n’okunoonyereza okw’obuziba ku byuma ebiziri wansi, nga PCS ne bbaatule, n’ensengekera zaabyo, okusobola okutumbula enkozesa yaabyo mu nkola.
.
4) Ttiimu y’okugatta enkola y’okutereka amaanyi erina okuba n’obusobozi bw’okukola dizayini n’okukola enkola y’okugatta enkola mu ngeri ey’obwengula n’eya modulo, okuteekawo n’okulongoosa obutasalako ebyuma oba ebikozesebwa ebituufu, n’okukola ku byetaago ebiyinza okubaawo mu pulojekiti-ebitongole.
.